Sau 46 năm, H9 – mật danh trước đây của huyện Krông Bông- được giải phóng (ngày 9-5-1965) và 10 năm sau đó (ngày 30-4-1975), đất nước được thống nhất, dấu vết của chiến tranh ở vùng căn cứ cách mạng Krông Bông - nơi đứng chân của Tỉnh ủy Dak Lak trong suốt chiều dài cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã dần bị thời gian làm cho mờ nhạt, cuộc sống đang thay da đổi thịt đã kịp hàn gắn những vết thương của chiến tranh. Cái quý nhất còn đọng lại cho đến hôm nay đó là tấm lòng kiên trung, sâu nặng ân tình của người dân vùng căn cứ kháng chiến đối với cách mạng.

     Ân tình của người dân nơi đây đối với cách mạng và những trang sử hào hùng gắn liền với mảnh đất này thì vẫn còn chảy mãi như mạch nguồn của dòng Ea Krông Bông, Krông A Na, Krông Kmar, mà ngọn nguồn có lẻ nằm ở dòng suối Dak Tuôr xã Cư pui, dòng suối Ea Drui nằm sâu trong dãy Cư Yang Lơ, buôn H Ngô A xã Hòa Phong. Những địa danh này đã đi vào lịch sử Đảng bộ huyện, Đảng bộ tỉnh và là lý do để những năm qua, lớp lớp những người con khắp các địa phương trong tỉnh vẫn tìm về đây trong những chuyến đi mang tên gọi thiêng liêng: Về nguồn.     
   Chúng tôi đã nhiều lần có dịp cùng với các đoàn cán bộ lão thành cách mạng của tỉnh ủy trở lại vùng H9 năm xưa, chứng kiến sự đổi thay đang diễn ra trên vùng căn cứ cách mạng, nhiều người đã từng sống và chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở H9 không khỏi bồi hồi xúc động. Trong một chuyến đi về nguồn, ông A Ma H Oanh – nguyên phó bi thư Tỉnh ủy nhận xét “Sau hàng chục năm đât nước thống nhất, vùng căn cứ cách mạng huyện Krông Bông đã có sự đổi thay rất lớn. Trung ương và tỉnh đã và đang đầu tư xây dựng để hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông, thủy lợi, trường học, lưới điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt cho người dân. Từ đầu năm 2000 các xã vùng căn cứ đã có điện, con em được học hành, đường sá đi lại thuận tiện”. Thế nhưng, theo ông, những đổi thay ấy vẫn còn chưa tương xứng với một vùng đất giàu truyền thống cách mạng và những đóng góp của nhân dân Krông Bông trong kháng chiến. Đến 2011, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn quá cao, cơ sở vật chất, nhất là giao thông, thủy lợi vẫn chưa đáp ứng cho yêu cầu phát triển sản xuất nông sản hàng hóa. Tâm sự với các đồng chí lãnh đạo tỉnh và huyện Krông Bông sau chuyến đi, ông đã không giấu được nỗi day dứt khi nói về cuộc sống khó khăn của người dân. Ông cảm thấy có lỗi với đồng bào. Ông đề nghị chính quyền các cấp quan tâm đầu tư hơn nữa để xứng đáng với sự hy sinh mà nhân dân các dân tộc nơi đây đã dành cho cách mạng.

    Không chỉ ông A Ma H Oanh mà tất cả những người đã từng trải qua một phần đời người trong khu căn cứ cách mạng Krông Bông, khi trở lại vùng đất này, trong lòng ai cũng đều chất chứa nỗi niềm, và ai cũng muốn được làm một điều gì đó, dù là nhỏ bé để tri ân với mảnh đất và những con người từng một thời cưu mang, nuôi dưỡng mình. Những giúp đỡ ấy, tuy chưa thể thay đổi được cuộc sống khó khăn của người dân, nhưng nói như già A Ma Blý - cán bộ kháng chiến ở xã Yang Mao, hay như già làng A Ma Hoa - cán bộ kháng chiến ở buôn Dak Tuôr xã Cư Pui thì “Cán bộ về thăm buôn làng vui lắm. Người dân vùng căn cứ vui vì thấy cái nghĩa, cái tình thủy chung trước sau như một của những người bạn, người anh em từng một thời chung lưng đấu cật chiến đấu để bảo vệ vùng căn cứ cách mạng và để giải phóng đất nước”.

      Như những dòng sông, dòng suối ở vùng căn cứ cách mạng ngàn đời nay vẫn chảy, những trang sử hào hùng thời chống Mỹ cứu nước vẫn đang được các thế hệ người dân buôn Dak Tuor, buôn Khanh xã Cư Pui, Buôn H Ngô A xã Hòa Phong, Buôn CưDrăm, buôn Chàm A xã CưDrăm, buôn Năng Dơng, buôn Ea Chố xã Yang Mao, và người dân căn cứ Khuê Ngọc Điền, Lễ Giáo truyền cho nhau với tất cả niềm tự hào. Những năm qua, vùng căn cứ Krông Bông trở thành địa chỉ để lớp lớp thế hệ từ những người đã một thời sống chết ở khu căn cứ, đến lớp thanh niên sinh ra sau ngày đất nước giải phóng liên tục tổ chức những chuyến đi mang tên: Về nguồn.

      Một lần đi với đoàn cán bộ hưu trí của Văn phòng Tỉnh ủy về thăm lại buôn Dak Tuôr xã Cư Pui, chứng kiến tận mắt những dấu tích còn sót lại của nền nhà Tỉnh ủy, doanh trại của tỉnh đội, bếp Hoàng Cầm, hầm trú ẩn, hầm cứu thương, khu sản xuất của tỉnh đội. Được nghe những câu chuyện chiến đấu của lớp cha anh, nhiều bạn trẻ là con em của các cán bộ hưu trí đi theo đoàn đã rưng rưng nước mắt. “Có về đây mới hiểu được hết những khó khăn mà các thế hệ trước đã trải qua để giành lại độc lập tự do cho dân tộc. Càng hiểu, càng thấy tự hào về truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương mình”. Còn với chúng tôi, được về mảnh đất này cùng những chứng nhân lịch sử, được chứng kiến những cái bắt tay rất chặt giữa những người bạn chiến đấu năm xưa, chúng tôi mới hiểu tại sao, suốt cuộc chiến tranh chống Mỹ, dù kẻ địch đã tìm đủ muôn phương ngàn kế hòng “nhổ” bỏ khu căn cứ cách mạng Krông Bông, nhưng tất cả nổ lực của kẻ địch đều phải chịu thất bại. Bởi một lẽ thật giản dị, Krông Bông là “căn cứ của lòng dân”, căn cứ của những con người sống với nhau sâu nặng ân tình…./.        
Phúc Trình- Trung Thu- THCS Hoà Phong- huyện Krông Bông- Đăk Lăk